Программа дисциплины для студентов


с. 1

Программа дисциплины для студентов




Форма

Ф СО ПГУ 7.18.2/07





Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті


Аударма теориясы мен практикасы кафедрасы

СТУДЕНТКЕ АРНАЛҒАН ПӘН БАҒДАРЛАМАСЫ
Типологиялық зерттеу негіздері пәні бойынша

050119 «Шетел тілі: екі шетел тілі» мамандығы студенттері үшін

Павлодар

ФСО ПГУ 7.18.2/11


БЕКІТЕМІН

Филология,журналистика және өнер факультетінің деканы

______Ж. Т. Сарбалаев

«___» _________ 200 _ж.


Құрастырушы: ф.ғ.к., доцент ____________ Демесінова Г.Х.

аға оқытушы _______ Г.К. Кенжетаева


Аударма теориясы мен пракикасы кафедрасы

Типологиялық зерттеу негіздері пәні бойынша

050207 «Аударма ісі» мамандығы бойынша студенттер үшін

СТУДЕНТКЕ АРНАЛҒАН ПӘН БАҒДАРЛАМАсы

Бағдарлама 200__ж. ______ ____ бекітілген жұмыс бағдарламасының негізінде құрастырылған.
Кафедра мәжілісінде ұсынылды 200__ж. « _ »_______№ __ хаттама
Кафедра меңгерушісі___________Г.Х. Демесінова
Филология, журналистика және өнер факультетінің әдісемелік кеңесінде мақұлданды

200__ж . «___»_______№ ______ хаттама



ӘҚ төрағасы______________ Е.Н.Жуманкулова




Оқытушы туралы мәліметтер

«Аударма теориясы мен практикасы» кафедрасының оқытушысы



Кенжетаева Гулзира Кабаевна

Кафедрадағы қабалдау уақыты: сейсенбі 13.00-ден 15.00 дейін, сәрсенбі 15.00-тен 18.00-дейін, ауд. 250

Тел 450884 (ішкі 346)


Пән туралы мәліметтер:

Осы пән 6 семестрде оқытылады. Бұл пәннің оқуына келесі тәжірибелік сағаттар берілген: дәріс – 15 сағат; практикалык – 15 сағат; СӨЖ – 45 сағат және ӨСӨЖ – 15 сағат. Қорытынды бақылау 6 семестрің аяғында сынақ түрінде өткізіледі.

Пререквизиттер:

«Типологиялық зерттеу негіздері» курсы 3 курста келесі пәндерді оқуын ұсынады: «Тілтануға кіріспе», «Жалпы тілтану», «Қазіргі орыс тілі», «Бірінші шетел тілінің практикалық курсы», «Оқитын тілінің теория негіздері», «Аударма теориясы», «Мәдениетаралық коммуникация теориясына кіріспе», «Елтану», «Ағылшын тілінің функционалды силистикасы».



Пәнінің қысқаша сипаттамасы:

«Типологиялық зерттеу негіздері» пәнінің мақсаты – тілдердің типологиялық сипаттамасынын негізгі принциптерімен студенттерді таныстыру, назарды ағылшын мен қазақ тілдерінің мәдениаралық айырмашылықтарынына аудару және олардың болашақ мамандығынын қызметіне рационалдық негізін қалау.



Пәннің міндеттері:

- ана тілі мен шетел тілдерінің жүйелерін жалпы және бөлек алынған ықшам жүйе ретінде салыстырып қарастыру;

- тілдер құрылымының жалпы қасиеттерін өзара байланыс түрінде салыстыру;

-студенттердің назарын ағылшын және қазақ тілдерінің тіларалық келіспеушіліктеріне аударып, олардың келешек кәсіби іс-әрекетіне рационалды негіз жасау.



Пәнді оқыған соң студент білуге тиіс:

- тілдік материалды жүйелі түрде қарастыруды;

- тірек ретінде салыстырылып отырған категориялардың мазмұндық жағын қолдануды;

- салыстырылып отырған бірліктердің функционалды ерекшеліктерін еске алуды;

- ағылшын және орыс тілдерінің типологиялық ерекшеліктерін олардың барлық құрылым деңгейлерінде талдауды;

- ана тілі мен шетел тілдерінің құрылымдық және функционалды ұқсас (изоморфтық) пен құрылымдық ұқсас емес (алломорфтық) қасиеттерін анықтауды;

- болашақта болатын қиыншылықтар түрі мен оларды жеңу жолдарын болжауды.

Курсты тамамдаған білім алушылар мыналарды істей алуы тиіс:

- типологиялық зерттеу тарихын білу;

- белгіленген категориялар саласында тіларалық келісушіліктерді айыра білу;

- салыстыруды қамтамасыз ететін мазмұндық, формалды, функционалды категориялар кешенін;

- ана тілі құрылымының шетел тілі мен аудармаға әсер ету сипаты.
Әдебиет тізімі

Негізгі

1 Аракин В.Д. Сравнительная типология английского и русского языков. М., 1989.

2 Резвецова М.Д., Афанасьева О.В., Самохина Т.С. Практикум по сравнительной типологии английского и русского языков. М., 1989.

3 Смирнова Н.Ф., Нехай О.А., Богушевич Д.Г. Практикум по сравнительной типологии английского и русского языков. Минск, 1988.

4 Irisaldy Kusain Kontrastive Grammatik. Deutsch-Kasachisch. Almati, 1995

5 Сулейменова Э.Д. Казахскиий и русский языки: основы контрастивной лингвистики. Алматы, 199

Қосымша

6 Исаев С.М., Нуркина Г. Сопоставительная типология казахского и русского языков. Алматы, «Санат», 1996.

7 Исаев С.М., Исмагулова Б.Х., Тажмуратова А.Е., Баяндина С.Ж. Сборник упражнений по сопоставительной типологии русского и казахского языков. Алматы, 1994.

8 Буранов Дж. Сравнительная типология английского и тюркских языков. М., 1983.

ФСО ПГУ 7.18.2/07




ПӘННІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАРЫ




Тақырыптардың аталуы


Сағат саны

Дәріс

Тәж.

лаб

СӨЖ

1

2

3

4

5

6




7 семестр













1

Тілдер типологиясының негізгі түсініктері

2

2

е/н

5

2

Типологиялық зерттеу тарихына қысқаша шолу

2

2

е/н

5

3

Типологиялық талдау әдістері

2

2

е/н

6

4

Ағылшын және қазақ тілдерінің фонологиялық жүйесі типологиясы

2

2

е/н

6

5

Ағылшын және қазақ тілдерінің морфологиялық жүйесі типологиясы

2

2

е/н

6

6

Ағылшын және қазақ тілдерінің морфологиялық жүйесі типологиясы

2

2

е/н

6

7

Ағылшын және қазақ тілдерінің лексикалық жүйесі типологиясы

2

2

е/н

6

8

Оқытудың салыстырмалы типологиясы мен әдістемесі

1

1

е/н

5




БАРЛЫГЫ

15

15




45


Курстың компоненттері

Дәріс сабақтардың тізімі

1. Тілдер типологиясының негізгі түсініктері

Типология – тіл білімінің ерекше бөлімі. Изофризм және алломорфизмнің түсініктері. Жеке типологияның түрлері. Тілдің түрі – лингвистика типологиясының негізгі түсініктердің бірі. «Тілдің түрі, «тілдің ішіндегі түрі», «тілдіқ түрі» түсініктердің айрмашылығы. Универсалийлердің анықтауы. Универаслий проблемалары тарихы және типология үшін универсалий теориясының маңызы.


2. Типологиялық зерттеу тарихына қысқаша шолу

19 ғасырдың тілдердің морфологиялық таптастыруы. 20 ғасырдағы типологиялық зерттеулердің дамуы. Тілдің түрлер бойынша таптастыруының одан әрі өндеудің дамуы. Тілдің түрін формалдық элементтердің арасында аңықтау үшін есеп қатынастардың керектігі. Тілдің түрін анықтау үшін маңызды шарты – тілдің түгел деңгейлердің типологиялық белгілерін есебі. Тіл-эталон. В.Д.Аракиннің «типологиялық паспортың» концепциясы.




  1. Типологиялық талдау әдістері

Ғылыми тану әдісі туралы ұғым. Салыстырмалы-тарихи мен салыстырмалы-типологиялық әдістерініғң арасындағы айырмашылықтар. Лингвистикалық типологияның орталық проблемасы – салыстырмалы тілдердің типологиялы маңызды белгілердің тандауы. Анықтық пен анықтықсыздардың категориясы. Типологиялық көрсеткіштердің әдісі (Гринберг Д.).
4 Ағылшын және қазақ тілдерінің фонологиялық жүйесі типологиясы.

Фонологиялық жүйесінің түсінігі. Екі тілдің фонологиялық жүйелер типологиясын орнату үшін көрсеткіштердің тандауы. Екі тілдің дауыстылар ішкі жүйесінің типологиялық көрсеткіштері. Екі тілдің дауыссыздар ішкі жүйесінің типологиялық көрсеткіштері. Суперсигменттік тәсілдерінің типологиялық сипаттамалары. Буын құрылымдарының типологиясы. Ағылшын және қазақ тілдеріндегі буын құрылымдардың негізгі түрлері.


5 Ағылшын және қазақ тілдерінің морфологиялық жүйесі типологиясы.

Салыстырмалы тілдердің морфологиялық жүйелер типологиясын орнату үшін константтардың тандауы мен морфологиялық жүйенің бірліктері. Сөз табын салыстыру үшін типологиялық критерии. Ағылшын мен қазақ тілдеріндегі грамматикалық категорийлардың типологиясы.



6 Ағылшын және қазақ тілдерінің синтаксистік жүйесі типологиясы.

Сөз тіркелердің түрлерін анықтау үшін критерии. Ағылшын және орыс тілдеріндегі атрибутивтік сөз тіркелері. Екі тілдегі объекті сөз тіркелердің түрлері. Сөз таптарынын және сөйлем мүшелердің жалпы типология сұрақтары. Ағылшын және қазақ тілдеріндегі бір компонентті мен екі компонентті баяндауыш пен бастауыштын түрлері. Сөйлем типологиясын өндеу тарихына. Сөйлем түрлерін анықтау критериилері.


7 Ағылшын және қазақ тілдерінің лексикалық жүйесі типологиясы.

Сөз лексикалық женгейінің негізгі типологиялық бірлігі сияқты. Тілдердегі әр түрлі морфологиялық таптастыру топтарының сөздің құрылым ерекшеліктері. Лексикалық категоряның түсінігі. Сөз құру түрінің түсінігі. Қосымшасыз сөз құруының типологиясы. Ағылшын мен қазақ тілдеріндегі қиын сөздердің түрлері.


8 Оқытудың салыстырмалы типологиясы мен әдістемесі.

Ағылшын тілі оқитын қателердің түрлері. Шетел тілді оқығанда қателер туындайтын себептері. Айту кезінде көрінетін тұрақты мінезін қолдайтын қателер. Морфолияда айырмашылықпен кездесетін тұрақты қателер. Сөз реттерінің тұрақты қателері. Аударма теория үшін салыстырмалы типологиясының теориялық пен практикалық маңызы.


Тәжірибеліқ сабактардың тізімі


  1. Типологиялық талдау әдістері

Ғылыми тану әдісі туралы ұғым. Салыстырмалы-тарихи мен салыстырмалы-типологиялық әдістерініғң арасындағы айырмашылықтар. Лингвистикалық типологияның орталық проблемасы – салыстырмалы тілдердің типологиялы маңызды белгілердің тандауы. Анықтық пен анықтықсыздардың категориясы. Типологиялық көрсеткіштердің әдісі (Гринберг Д.).
2 Ағылшын және қазақ тілдерінің фонологиялық жүйесі типологиясы.

Сөз тіркелердің түрлерін анықтау үшін критерии. Ағылшын және қазақ тілдеріндегі атрибутивтік сөз тіркелері. Екі тілдегі объекті сөз тіркелердің түрлері.Сөз таптарынын және сөйлем мүшелердің жалпы типология сұрақтары. Ағылшын және қазақ тілдеріндегі бір компонентті мен екі компонентті баяндауыш пен бастауыштын түрлері. Сөйлем типологиясын өндеу тарихына. Сөйлем түрлерін анықтау критериі.

Фонологиялық жүйесінің түсінігі. Екі тілдің фонологиялық жүйелер типологиясын
3 Оқытудың салыстырмалы типологиясы мен әдістемесі.

Ағылшын тілі оқитын қателердің түрлері. Шетел тілді оқығанда қателер туындайтын себептері. Айту кезінде көрінетін тұрақты мінезін қолдайтын қателер.. Морфолияда айырмашылықпен кездесетін тұрақты қателер. Сөз реттерінің тұрақты қателері. Аударма теория үшін салыстырмалы типологиясының теориялық пен практикалық маңызы




4 Оқытудың салыстырмалы типологиясы мен әдістемесі.

Қазақ тілінен ағылшын (неміс) тіліне аударған кезде кездесетін қателер түрлері. Аударма кезінде туындайтын қателердің себептері. Айту кезінде байқалатын тұрақты қателер. Морфологиядағы айырмашылықтармен байланысты кездесетін тұрақты қателер. Сөз тәртібінде кездесетін тұрақты қателер. Салыстырмалы типологияның аударма теориясы мен тәжірибесі үшін теориялық және практикалық маңызы.



СӨЖ мазмұны



СӨЖ түрі

Бакылау формасы

Бақылау түрі

сағаттар

1

Дәріс және тәжірибе сабақтарға дайындық




Сабақтарға қатысу

30

2

Үй жұмысына дайындық

Жұмыс дәптері

Сабақтарға қатысу

7

3

Реферат істеу

Реферат

Қорғау

4

4

Бақылау шараларына дайындық




7 семестр РК1, РК2

4

БАКЫЛАУ

45


Курс саясаты

Барлық аудиторилық уақыт дәріске 15 сағат және тәжірибелік сабақтарға 15 сағат, СӨЖ-ге 45 сағат және ӨСӨЖ-ге 45 сағат бөлінген. Семестрде сегіз тақырып қарастырылады. Сабаққа дайындық тесттермен, сұрак жауап ретінде тексеріледі, пән бойынша рубеждік бақылау семестрде өткен тақырып бойынша жазбаша түрде өткізіледі. Сабақты босатқаны үшін келесі санкциялар қолданылады:

- себепсіз сабақты босатқаны үшін дәрістік сабаққа дайындығына және сабаққа келгені үшін берілетін ұпай алынады, максималдык берілетін ұпай - 6;

- уақытында орындалмаған әрбір сабақ үшін ұпай алынады.

11- жұмада реферат тапсырылуы тиіс. Реферат үшін берілетін максималды ұпай 10. Рефератсыз студент сынаққа жіберілмейді. Семестрде рубеждік бақылау қарастырылған, ол тест түрінде жүргізіледі. Максималді ұпай саны 10. Рубеждік бақылау өтілген блоктар тегізінде жүргізіледі. Семестр аралығында ауызша түрде сынақ өткізіледі. Билетте бүкіл семестрде өткен тақырыптар бойынша екі сұрақ болады әрбір сұрақ үшін 5 ұпай беріледі

Пәннің қорытынды рейтингтін есептеу әдістемесі:




Нөмір

Қорытынды бақылау түрі

Бақылау түрі

Салмақтық үлес

1

Сынақ

Сынақ

0,6

Ағымдағы үлгерімді бақылау

0,4

Қорытынды рейтинг формула бойынша есептеледі:




И=Р1+Р2/2*Вдту+Э*Вдэ немесе И=Р1+Р2/2*Вдту+3*ВДз

Мұнда:


И-қорытынды балл

Р1,Р2-рейтингтік бақылау баллы

Э-сынақта алынған баллдар

ВДту-ағымдағы үлгерімнің салмақтық үлесі

ВДэ- емтиханның салмақтық үлесі

ВДз- сынақтың салмақтық үлесі


Мысал:

И=100+100/2*0,4+100*0,6 И=100
с. 1

скачать файл

Смотрите также: