Қазақстан республикасы және ғылым министрлігі


с. 1 с. 2 с. 3
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

М.ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ


Досым О.С., Даулетбахова Н.М.

050508 «Есеп және аудит» мамандығының күндізгі оқу бөлімі студенттерін «Аудит» пәні бойынша ОСӨЖ және СӨЖ орындауға арнлаған



Әдістемелік нұсқау

Шымкент 2008 ж

УДК 621


Құрастырған: аға оқытушы Досым О.С., оқытушы Даулетбақова Н.М «Есеп және аудит» кафедрасы
“Аудит” ОСӨЖ және СӨЖ тапсырмаларын орындауға арналған әдістемелік нұсқау. Шымкент:М.Әуезов атындағы ОҚМУ 2008- б.
Әдістемелік нұсқау «Аудит» пән бағдарламасына және оқу жоспары талаптарына сәйкес құрастырылған.
Әдістемелік нұсқау 050508- «Есеп және аудит» мамандығында оқитын студенттер үшін арналған.
Әдістемелік нұсқауда тақырып бойынша есептер, тақырыптың негізгі мазмұны және студенттің реферат, глоссарии және эссе тақырыптары , сонымен қатар қосымша есептер мен тесттер қарастырылған.
Рецензент: Даржанова М.Ш -э.ғ.к. доцент «Экономика» кафедрасының оқытушысы

Ильсясова Р.Т.-ТОО «Проектстрой» бас.бухгалтер


«Есеп және аудит» кафедрасы мәжілісінде қаралды және баспаға ұсынылды

(Хаттама №__6_ « 15__» ___12_____2008ж.) және


«Экономика және қаржы» институтының әдістемелік комиссиясында қаралды және баспаға ұсынылды

(Хаттама №_7__ «16__» ___12_____2008ж.)

М.О.Әуезов атындағы ОҚМУ Әдістемелік кеңесінде қаралды және баспаға ұсынылды. Хаттама №_3__ «19__» ________2008ж.

© М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті, 2008ж.


Шығарылымға жауапты Даулетбақова Н.М

Мазмұны


Сабақтың тақырыбы

  1. Кіріспе …………………………………………………………………… 4

  2. Сабақтың мәні мен мазмұны ................................................................. 5

  3. Сабақтың мазмұны

1. Сыртқы аудиттің түрлері және маңызы..................................................... 6

2. Аудиторлық қызмет және оны нормативтік –қүқықтық реттеу.............. 6

3. Аудиттің стандарттары мен аудиторлардың мамандық этикасы............ 6

4. Қателер мен алаяктық, олардың елеулілігін бағалау................................ 7

5. Аудиторлық тәуекелділік............................................................................. 7

6. Аудиторлық дәлелдеулер............................................................................. 8

7. Аудитордың жүмысының сапасын бақылау............................................... 9

8. Клиенттің ішкі бақылау жүйесі.................................................................... 10

9. Сұрыптауды пайдалану................................................................................ 10

10. Аудиторлык тексеруді жоспарлау............................................................. 11

11. Сұрыптауды пайдалану.............................................................................. 11

12. Аудиторлық қорытынды: жасау, тапсыру тәртібі.............................. 12



  1. Ұсынылған әдебиеттер ...................................................................................... 19

  2. Қосымша тапсырмалар ...................................................................................... 20

  3. Өзін-өзі тексеруге аранлған тест сұрақтары.................................................. 25


Кіріспе

«Аудит»-Қазақстанда нарықтық қатынастардың енгізілуімен бірге экономикалық субъектілердің қаржылық қорытынды есебін пайдаланушылардың кджеттіліктерін ол ақпараттардың дұрыстығын дәлелдеу түрінде қамтамасыз етуші тәуелсіз бақылау жүйесі өркендеп дамып келеді. Аудиторлық қызметті реттеуші стандарттар енгізілуде, аудиторлар жүмыстарының сапасына кәсіби бақылау жүйесі жақсарып келеді, сондай-ақ, бұл салада кәсіби мамавдар даярлауға қосымша талаптар қойылуда.

Есеп және аудит саласында кадрлар даярлау үшін жоғарғы оқу орындарында білім берудің халықаралық стандарттарға сай жаңа жалпыға міндетті мемлекеттік стандарттары жасалып қабылданды. Атап айтсақ, "Есеп және аудит" мамандығы бойынша білім берудің жаңа жалпыға міндетті мемлекеттік стандарты оқытуды кредиттік технология жүйесімен ұйымдастыруды ескере отырып жасалынды. Оқу жоспары кәсіби бухгалтерлерді базалық даярлау бағдарламасы-на сәйкес дайындалды және есеп пен қорытынды есеп берудің ха-лықаралық стандарттары бойынша Сарапшылардың үкіметаралық жүмысшы тобы мен Бухгалтерлердің халыкаралық федерациясы бас-шыларыпыц можілісінде (Біріккен Үлттар Үйымының сауда және даму жопіпдеіі комференциясы барысында — Женева 1999ж) бекітілді. Бл, әрине, қаржылық қорытынды есеп беру мен халықаралық аудит стандарттарының жаңа ереже-нұскдуларымен байланыстырылған, оқытудың типтік блгдарламасына сәйкес келетін жаңа оқу материалдарын даярлау қажсттілігін туындатады.

Окулық "Есеп және аудит" мамандығы үшін "Аудит" курсының типтік бағдарламасына сәйкес дайындалды. Сондай-ақ ол типтік бағдарлама Кәсіби бухгал гсрлер мен аудиторлардың палатасы, Аудиторлар палатасы, Кәсіби бухгалтерлер институты бекіткен емтихан сүрақтарына, сонымен бірге Қазақстан Республикасының "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы", "Аудиторлық кызмет туралы" және т.б. зандарына сәйкес келеді.

Окулықга аудит түсінігі ашылып, оның мақсаты, маңызы мен ба-қылау жүйесіндегі алатын орны анықталды. Қазақстандағы бухгалтерлік қызметті реттеу жүйесі сипатталды, сонымен бірге Қазақ-стан аудитінің нормативтік базасы берілді. Аудиттің жалпы принциптері мен ставдарттары, аудиторлық тексеру жүргізу тәртібі, оның барлық кезеңдеріндегі аудитордың іс-әрекеті баяндалды. Кәсіпорынның қаржылық қорытынды есебінің аудитін жоспарлау және жүзеге асыру әдістемесі келтірідді. Кредиттік технология студентгердің өзіндік жұмыстарды орындау үшін жағдай жасауды көздейді. Сондықтан негізгі тақырыптарды ашып көрсетуден басқа, окулықга өз білімін тексеру сұрақгары, оқыл-ған материаддарды студенттердің өз беттерінше оқып білуі үшін тап-сырмалар, әрбір тақырып (тарау) бойынша нақгы беттерін көрсете отырып, негізгі және қосымша әдебиеттер берідді. Оқулық негізгі терминдердің глоссариімен аяқталады.

Кітапта келтірілген материалдар студенттердің аудит туралы білімді жақсырақ игеруіне және мамандардың аудит саласындағы күнделікті жұмыстарын жетілдіруге мүмкіндік бере алады.

Сабақтың мәні мен мазмұны


«Аудит» -бұл тәуелсіз зерттеу,ұйымның қаржылық есептілігін және басқа да экономикалық ақпартын таладу, ішкі бақылау жағдайын және бухгалтерлік есепті жүргізудің әрекет ететін заңдылыққа сәйкестігін тексеру, сонымен қатар әртүрлі сұрақтар бойынша аудиторлық қызметтерді көрсету.

Осы аталған мақсатқа жету міндеттері- Өндірістік- шаруашылық әрекеттің дамуына бақылау жасау әр инвестордың, несие берушінің, акционердің басты міндеті болып табылады. Аудит-берілген есеп берудің дұрыстығының жаупатары және оның нормативтік құқықтық актілерге сәйкестігі.Мақсаты жіберілген кемшіліктер мен қателіктерді анықтап түзету және қосымша кеңестер беу.

Қаражаттарын бағыттау үшін мекемелердің қаржылық жағдайын зерттеу, олардың шаруашылық - өндірістік бағытын бақылау әрбір инвестордың, қатынасушының, кредитордың, және акционердің негізгі міндеті. Ұсынылған есептеменің нақтылығын, оның нормативтік-қуқықтық талаптарға сәйкестігіне жауапты тек жүргізілген аудит қана бере алады.

Аудит жүргізудің теориялық әдістемелік негіздерін және аудиторлық пікірдің қалыптасуын білу әрбір болашақ маман – экономистке қажет.

Курсты меңгерген студент аудиттің әдістерін, функцияларын және принциптерін білуі қажет. Аудит жүргізудің кезеңдері мен тәртіптерін, тексеру нәтижесі бойынша құжаттарды дұрыс рәсімдеуді, аудиторлық қорытынды жасауды, аудиторлық тексерулердің тәртіптері мен ерекшеліктерін.



Пәнді игеру үшін келесі пәндерді оқып үйрену керек: «Бухгалтерлік есеп принциптері», «Басқару есебі», «Қаржылық есеп», «Салық салу».

1 Бөлім. Аудиттің қызметі мен стандарттары.

Тақырып 1. Сыртқы аудиттің түрлері және маңызы.

Тақырыптың мақсаты. Аудиттің мәні, мақсаты және маңызы. Аудиттің пайда болуы және дамуы.Қазақстанда аудиттің қалыптасуы және дамуы. Аудитгің пәні. обьектісі және кызметі. Сыртқы аудиттің түрлері жэне аудитке ілеспе кызметтер.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Аудиттің мәні, мақсаты және маңызын. Аудиттің пайда болуы және дамуын.Қазақстанда аудиттің қалыптасуы және дамуын. Аудитгің пәні. обьектісі және кызметі. Сыртқы аудиттің түрлері жэне аудитке ілеспе кызметтерін үйрету.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.ҚР-ның заңы "Аудиторлық қызмет туралы" 20.11.1998ж


2.ҚР-нын заны 26 желтоксаннан 1995ж 732 "Каржылық есеп пен
бухгалтерлік есеп беру туралы ҚР-ньін заньі «ҚР-нын занына толыктырулар мен өзгертулер туралы «Аудиторлык кызмет туралы» 15.01.2001

3.Республиканын Азаматгык Кодексі -Алматы . Борки .1999

4.Республиканын Қылмыстык Кодексі-КР Заны 16 шілде 1997 №167-1-Алматы: Дауыр, 1998

Сабақ жүргізу тәртібі:Сұрау-жауап.
Тақырып 2. Аудиторлық қызмет және оны нормативтік –қүқықтық реттеу.

Тақырыптың мақсаты. ҚР аудит жүргізуді нормативтік реттеу жүйесі. ҚР аудиторлық қызметтіі жүргізуді анықтайтын қүқықтық-нормативтік актілерге шолуын үйрету (Азаматтық Кодекс, Салық кодексі, Қылмыстық кодекс, «аудиторлық қызмст туралы» заң және басқа да ҚР заң қүжаттары).

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау:ҚР аудит жүргізуді нормативтік реттеу жүйесі. ҚР аудиторлық қызметтіі жүргізуді анықтайтын қүқықтық-нормативтік актілерге шолу(Азаматтық Кодекс, Салық кодексі, Қылмыстық кодекс, «аудиторлық қызмст туралы» заң және басқа да ҚР заң қүжаттары). Мемлекеттік органдардың, қоғамдық үйымдардың аудиторлық қызметті аттестатциялауялау жэне лицензиялау.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.Қазакстанның аудит стандартгары: Алматы «Каржы каражат» 1995

2.БЕ жэне әдістемелік нұскауларга Казакстан стандартгары 2006ж.

3.Аудитке Халықаралық стандарттар жинағы.

4.Аренс А.,Лоббек Дж. Аудит , проф. Соколов А. аударма ЮНИТИ, 2002ж.

5.Андреев В.Д. «Ішкі аудит» Оку кұралы. Кжэне Ст,2003ж. 464 6

6.КР- Кодексі «Бюджетке төленетін телемдер және салыктар» Алматы", БИКО. 2006 ж.

Сабақ жүргізу тәртібі:Сұрау-жауап.
Тақырып 3. Аудиттің стандарттары мен аудиторлардың мамандық этикасы
Тақырыптың мақсаты.Аудиттің халықаралық стандартгары мен олардың сипаттамасы. ҚР аудит стандарттары. Аудитордың мамандық этикасының Кодексі. Аудитордың мамандық этикасының қағидалары, ереже лері, фирмаішілік аудит стандарттарын студент оқып білуі қажет.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Аудиттің халықаралық стандартгары мен олардың сипаттамасы. ҚР аудит стандарттары. Аудитордың мамандық этикасының Кодексі. Аудитордың мамандық этикасының қағидалары, ереже лері, фирмаішілік аудит стандарттары.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.Қазакстанның аудит стандартгары: Алматы «Каржы каражат» 1995

2.БЕ жэне әдістемелік нұскауларга Казакстан стандартгары 2006ж.

3.Аудитке Халықаралық стандарттар жинағы.

4.Аренс А.,Лоббек Дж. Аудит , проф. Соколов А. аударма ЮНИТИ, 2002ж.

5.Андреев В.Д. «Ішкі аудит» Оку кұралы. Кжэне Ст,2003ж. 464 6

6.КР- Кодексі «Бюджетке төленетін телемдер және салыктар» Алматы", БИКО. 2006 ж.

Сабақ жүргізу тәртібі:Ситуациялық есептерді шешу.

Тақырып 4. Қателер мен алаяктық, олардың елеулілігін бағалау.

Тақырыптың мақсаты. Елеулілік түсінігі - қателіктер және заңсыз әрекеттер. Заңсыз бұрмалауды кездестіргендегі аудитордың әрекеттері. Халыкаралық
тәжірибеде елеулілік деңгейін анықтауын үйрету.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Елеулілік түсінігі - қателіктер және заңсыз әрекеттер. Заңсыз бұрмалауды кездестіргендегі аудитордың әрекеттері. Халыкаралық тәжірибеде елеулілік деңгейін анықтау. Елеулілік қағидаттарын
аудит қортындыларын талдауда қолдану. Бұрмалаудың елеулілігін
бағалау.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.Аудитке Халыкаралык стандарттар жинағы..

2.Аренс А.,Лоббек Дж. Аудит , проф. Соколов А. аударма ЮНИТИ, 2002ж.

3.Андреев В.Д. «Ішкі аудит» Оку кұралы. Кжэне Ст,2003ж. 464 6

4.КР- Кодексі «Бюджетке төленетін телемдер және салыктар» Алматы", БИКО. 2006 ж.

5.Данилевский Ю.А. Аудит:ү_йымдастыру және жүргізу эдісі.М..Қаржы


және статистнка 1992ж

Сабақ жүргізу тәртібі: Сұрақ-жауап.Ситуациялық есептерді ше

Тақырып 5. Аудиторлық тәуекелділік.

Тақырыптың мақсаты. Аудиторлық тәуекелділік және оньң құрамы. Ажырамас-тәуекелділік және оны бағалау. Бақылау тәуекелділігі. Таба алмау тәуекелділігін үйрету.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Аудиторлық тәуекелділік және оньң құрамы. Ажырамас-тәуекелділік және оны бағалау. Бақылау тәуекелділігі. Таба алмау тәуекелділігі. Елеулілік жэне оның деңгейін анықтау аудиторлық тәуекелділіктің арасындағы байланыс. Аудиторлардың жауапкершілігін сақтандыру.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.Аудитке Халыкаралык стандарттар жинағы..

2.Аренс А.,Лоббек Дж. Аудит , проф. Соколов А. аударма ЮНИТИ, 2002ж.

3.Андреев В.Д. «Ішкі аудит» Оку кұралы. Кжэне Ст,2003ж. 464 6

4.КР- Кодексі «Бюджетке төленетін телемдер және салыктар» Алматы", БИКО. 2006 ж.

5.Данилевский Ю.А. Аудит:ү_йымдастыру және жүргізу эдісі.М..Қаржы


және статистнка 1992ж

Сабақ жүргізу тәртібі: Сұрақ-жауап.Ситуациялық есептерді шешу
2.Бөлім. Аудиторлық бақылау жүйесі.
Тақырып 6. Аудиторлық дәлелдеулер

Тақырыптың мақсаты. Аудиторлық дэлелдер және оның түрлері. Аудиторлық дәлелдер алудың эдістері мен ақпарат көздері. Дәлелдер алудың белгілер жүйесін үйрету.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Аудиторлық дэлелдер және оныңтүрлері. Аудиторлық дәлелдер алудың эдістері мен ақпарат көздері. Дэлелдер алудың белгілер жүйесі. Дәлелдер алудағы аудиторлық әдістемелер (тәсілдер).Аудиторлық эдістемелер түрлерінің жүйесі. Кейбір аудиторлық әдістемелер түрлеріне жеке сипаттама.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.АжибаеваЗ.Н. " Аудит" Алматы 1995ж.

2.Адамс Р."Аудит негіздері" Москва,Юнити1995ж

3.Ержанов М.С. "Аудит теориясы ментэжірнбесі"А.1994ж

4.Белобжешаій И.А.Бухгалтерлік есеп жэне ішкі ауллт M.1994

5.Кармайка Д.Р.Бенііс М. Аудиттін стандарты мен нормасы М ЮНИТИ 1995

6.Камышанов П.И. Аудіптін практикасы М.Каржы және статистикасы 1997

7.Мэтьюс М.Р. Перера М.Х.Б. Бухгалтерлік есептін теориясы ЮНИТИ 1999



Сабақ жүргізу тәртібі: Оқытушымен пікірталас.Ситуациялық есептерді шешу.Сұрақ-жауап.

Ситуациялық есептер:

Есеп 1.

Кәсіпкер Г аудиторлар мен бірге бірнеше жылдар бойы Қиыр Шығыспен саяхаттауда. Ол саяхатта пайдалы және тиімді жақтарын қарастырады. Түрлі кәсіпорындарға біршама қатысуды іздестіреді. Аудитор капитал салым сұрақтары бойынша кеңес беру керек, сонымен қатар мүшесі кәсіпкер болып табылатын серіктестіктің жылдық есебін тексеру, жылдық есебіне тексеру жүргізетін кеңесші және аудитор ретінде аудитор қызметіне бағаны тәуелсіздік принципіне сәйкес беруге болады ма?



Есеп 2

А кәсіпорынның аудиты үш аудитор өткізеді, оның біреуі А кәсіпорынның генералды директорының орынбасарының жақын жолдасы. Этикалық принциптің бұзылу орны бар ма? Егер бар болса бұл бұзылуды қалай жеңуге болады?



Есеп 3

Кондитерлік өнім шығаратын кәсіпорында аудит жүргізілуде аудиторларды кондитерлік өніммен шай беріп, кәсіпорынға келген сайын бір каробка конфеттен сыйлайды. Этикалық норма бұзылады ма? Аудиторлар не істеу керек?



Есеп 4

В кәсіпорында аудит жүргізі лді, қателіктер табылмады. Кәсіпорынның директоры аудиторларға қымбат сыйлықтар берді.



Есеп 5Аудит жүргізу барысында К кәсіполрында салық төлемі бойынша қателіктер табылды. Кәсіпорынның директоры әр аудиторға демалуға путевка беріп, аудиторлық қорытындыны дұрыс деп беруді сұрайды. Осы ситуацияда аудитордың іс - әрекетін түсіндіріңіз.

Есеп 6

ХХХ Аудиторлық фирмасы үш жыл бұрын құрылған. Содан бастап ол кеңес берген, бірнеше фирмалары бар. Фирма аудиторлық қызметтер көрсетеді, бірақ салық салу бойынша қосымша кеңестер дайындайды, бұл кеңестер жалпы жұмысты аудиторлық қызмет бөлігін көбейтеді.



Есеп 7

ХХХ Аудиторлық фирманың аудиторы Сизов А.И. радио мен прессада профессионалдық қызмет көрсетуде жарнаманы кеңінен қолданады, ол басқа аудиторлық фирмалармен салыстырғанда өзінің квалификациялық дәрежесін көрсете тұра сияқты соммасын өзінің қызметіне жатқызады. Сизовқа жарнамалаудың барлық этикалық аспектілерін талдауға көмектесіңіз.


ОСӨЖ тапсырмаларын орындау үшін , студенттер міндетті түрде:

- арнайы дәптер арнап берілген есептерді шығарып жазып жүру керек;

- төменде берілген тақрыптардың біреуін таңдап, эссе немесе реферат жазып орындау қажет:

1. Аудиторлық дәлелдеулер.

2. Дәлелдер алудың белгілер жүйесін үйрету.

3. Дәлелдер алудағы аудиторлық әдістемелер (тәсілдер)



- төменде келтірілген тақырыптардан кез келген 3 тақырыпты таңдап, 25 сөзден тұратын глоссарии құрастыруларыңыз керек.

1. Кейбір аудиторлық әдістемелер түрлеріне жеке сипаттама.

2 .Аудиторлық эдістемелер түрлерінің жүйесі

3. Аудиторлық дәлелдер алудың эдістері мен ақпарат көздері.

4. Аудиторлық дэлелдер және оның түрлері

Реферат,эссе,глоссарии жазу барысында Сіз әдебиеттер тізімінде көрсетілген 6-10 әдебиет көздерімен жұмыс істеуіңіз қажет, кей жағдайларда Интернет көздерін (сайттың адерсін көрсету керек) пайдалануға болады. Реферат немесе эссе жазған кезде міндетті түрде оның мазмұны, кірспесі, негізгі бөлімі, қорытындысы (тақырып бойынша өз ұсыныстарыңызды қосуға болады) және пайдаланылған әдебиеттер тізімі болуы қажет. Глоссариді орындаған кезде ол алфавиттік тәртіппен орындалып, соңында пайдаланылған әдебиеттер тізімі болуы шарт.Реферат,эссе,глоссарии келесі талаптармен орындалуы шарт:шрифт Times New Roman, кегль 14, қатараралық интервал 1, жоғарғы. - 1,5, төменгі .- 1,5,солы - 3, оңы - 1.



Баға қою критериі:

Барлық есептер дұрыс шешілген жағдайда (есеп 9) және эссені жазып қорғау,рефератты, глоссариді (75 сөз) ,оқытушының берген барлық саулдарына дұрыс жауап берсе, ең жоғарғы балмен бағаланады 5 (бес) балл, оның ішінде есептерді шешу-2,5 балл, рефереат немес эссе -0,5 балл, глоссарий -2 балл



  • Әрбір дұрыс шешліген есеп 0,2 балға бағаланады (барлығы 9 есеп)

  • 1 реферат немес эссе – 0,5 балл

  • Глоссарий 1 тақырыпқа – 0,6 балл.


Барлық тапсырмаларды тапсыру ОСӨЖ кестесіне сай болуы керек

Түсініксіз сұрақтар бойынша ОСӨЖ кестесімен сай жұмыс атқару керек.
Тақырып 7. Аудитордың жүмысының сапасын бақылау.

Тақырыптың мақсаты. Аудит жүргізгенде, жұмыс сапасын бақылау, аудиторлық фирмаларда, аудиторлардың жұмысын ұйымдастыру және аудиторлық ұйымдардың жүмыс сапасын бақылау фирмашілік аудиторлық стандарттар.Аудиторлық құжаттау және олардың түрлерін оқу студенттер үшін маңызды.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Аудит жүргізгенде, жұмыс сапасын бақылау, аудиторлық фирмаларда, аудиторлардың жұмысын ұйымдастыру және аудиторлық ұйымдардың жүмыс сапасын бақылау фирмашілік аудиторлық стандарттар.Аудиторлық құжаттау және олардың түрлері. Іс құжаттарының маңызы мен мәні. Аудитор жұмысынъң сапасын бақылаудағы негізгі маңызы жұмысының сапасын бақылаудағы негізгі кағидалары мен әдістемелеік жүйелер.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.Ажибаева З.Н. " Аудит" Алматы 1995ж.

2.Адамс Р."Аудит негіздері" Москва,Юнити1995ж

3.Ержанов М.С. "Аудит теориясы ментэжірнбесі"А.1994ж

4.Белобжешаій И.А.Бухгалтерлік есеп жэне ішкі ауллт M.1994

5.Кармайка Д.Р.Бенііс М. Аудиттін стандарты мен нормасы М ЮНИТИ 1995

6.Камышанов П.И. Аудіптін практикасы М.Каржы және статистикасы 1997

7.Мэтьюс М.Р. Перера М.Х.Б. Бухгалтерлік есептін теориясы ЮНИТИ 1999



Сабақ жүргізу тәртібі: Ситуациялық есептерді шешу.Сұрақ-жауап.
Тақырып 8. Клиенттің ішкі бақылау жүйесі.

Тақырыптың мақсаты. Ішкі бақылау жүйесі және оның құрамы (ІБЖ). Бухгалтерлік есеп жүйесін бағалаудың мақсатты (БЕЖ). Есеп саясатын, ұйымдастыру құрылымын және есеп мамандары арасындағы атқаратын қызметтерді бөлу, кұжатгар айналымы, істелген жұмыстардың операциясын көрсету және қортынды есепті дайындауды талдауын үйрету.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: . Ішкі бақылау жүйесі және оның құрамы (ІБЖ). Бухгалтерлік есеп жүйесін бағалаудың мақсатты (БЕЖ). Есеп саясатын, ұйымдастыру құрылымын және есеп мамандары арасындағы атқаратын қызметтерді бөлу, кұжатгар айналымы, істелген жұмыстардың операциясын көрсету және қортынды есепті дайындауды талдау. Бақылау ортасы (БО) туралы түсінік және оның құрамы, көптүрлілігі. Бақылау ортасын бағалау. Бақылау тәсілдері (БТ) және олардың көп түрлілігі. Бақылау жүйесінің сенімділігін (тиімділігін) бағалау әдістері. Бақылау тәсілдерін тестілеу.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.ҚР-нын заны "Аудиторлық қызмет туралы"20.11.1998ж


2.ҚР-нын заны 26 желтоксаннан 1995ж^732 "Каржылық есеп пен
бухгалтерлік есеп беру туралы ҚР-ньін заньі «ҚР-нын занына толыктырулар мен өзгертулер туралы «Аудиторлык кызмет туралы» 15.01.2001

3.Республиканын Азаматгык Кодексі -Алматы . Борки .1999

4.Республиканын Қылмыстык Кодексі-КР Заны 16 шілде 1997 №167-1-Алматы: Дауыр, 1998

5.Қазакстанның аудит стандартгары: Алматы «Каржы каражат» 1995

6.БЕ жэне әдістемелік нұскауларга Казакстан стандартгары 2006ж.

7.Аудитке Халыкаралык стандарттар жинағы..



Сабақ жүргізу тәртібі: Шығармашылық тапсырмаларды орындау.Ситуациялық есептерді шешу.Сұрақ-жауап

Тақырып 9. Сұрыптауды пайдалану.

Тақырыптың мақсаты. Студенттер сұрыптаудың аудиттегі негізгі қағидаттары. Сұрыптаудың кажеттілігі және сұрыптап тексеруді жүргізудің кезеңдері. Сұрыптап тексеруге қажет. Сұрыптау жиынтығын анықтауын білу қажет.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Сұрыптаудың аудиттегі негізгі қағидаттары. Сұрыптаудың кажеттілігі және сұрыптап тексеруді жүргізудің кезеңдері. Сұрыптап тексеруге қажет. Сұрыптау жиынтығын анықтау. Элементтердің ең жоғарғы құынын және элементтер кілтін анықтау. Сальдосы бар және шоттар айналымына сәйкес сұрыптау шамасьш анықтау. Сұрыптау тәсілін тандап алу (кездейсоқтық, жүйелі)

Ұсынылған әдебиеттер:

1.ҚР-нын заны "Аудиторлық қызмет туралы"20.11.1998ж


2.ҚР-нын заны 26 желтоксаннан 1995ж^732 "Каржылық есеп пен
бухгалтерлік есеп беру туралы ҚР-ньін заньі «ҚР-нын занына толыктырулар мен өзгертулер туралы «Аудиторлык кызмет туралы» 15.01.2001

3.Республиканын Азаматгык Кодексі -Алматы . Борки .1999

4.Республиканын Қылмыстык Кодексі-КР Заны 16 шілде 1997 №167-1-Алматы: Дауыр, 1998

5.Қазакстанның аудит стандартгары: Алматы «Каржы каражат» 1995

6.БЕ жэне әдістемелік нұскауларга Казакстан стандартгары 2006ж.

7.Аудитке Халыкаралык стандарттар жинағы..



Сабақ жүргізу тәртібі: оқытушы мен студент сұрақтарды бірлесіп талқылау, практикалық есептерді шешу.

Тақырып 10. Аудиторлык тексеруді жоспарлау.

Тақырыптың мақсаты. Жоспарлаудың қағидаттары мен кезеңдері. Аудитордың клиентпен алдынала танысуы (бастапқы жоспар). Фирма ішіндегі бастапқы жоспарлау стандарты (құжат) және оның негізгі бөлімдерінің сипаттамасы: шаруашылық субьекті жалпы ақпарат, негізгі есептілік көрсеткіштер, ішкі бақылаудың жэне есеп жүйесін жазу, аудитордьвд пікірін үйрету.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Жоспарлаудың қағидаттары мен кезеңдері. Аудитордың клиентпен алдынала танысуы (бастапқы жоспар). Фирма ішіндегі бастапқы жоспарлау стандарты (құжат) және оның негізгі бөлімдерінің сипаттамасы: шаруашылық субьекті жалпы ақпарат, негізгі есептілік көрсеткіштер, ішкі бақылаудың жэне есеп жүйесін жазу, аудитордьвд пікірі. Міндеттеме хат және аудит жүргізу жөніндегі келісім шарт. Аудиттің жалпы жоспарын дайын-дау. Бақылау тәсілдерінің тестісін және аудит бағдарламасының тәсілдерін маңызыдылық тарапынан қалыптасыру.

Ұсынылған әдебиеттер:

1.БЕ және әдістемелік нұскауларга Казакстан стандартгары 2006ж.

2.Аудитке Халыкаралык стандарттар жинағы..

3.Аренс А.,Лоббек Дж. Аудит , проф. Соколов А. аударма ЮНИТИ, 2002ж.

4.Андреев В.Д. «Ішкі аудит» Оку кұралы. Кжэне Ст,2003ж. 464 6

5.КР- Кодексі «Бюджетке төленетін телемдер және салыктар» Алматы", БИКО. 2006 ж.

6.Данилевский Ю.А. Аудит:ү_йымдастыру және жүргізу эдісі.М..Қаржы
және статистнка 1992ж

7.ДуйсенбаевК-Ш."Аудит теориясы" A.1995ж

8.Дуйсенбаев К.Ш."Аудит және каржылык есеп беру"

Сабақ жүргізу тәртібі: Есептерді шешу, сұрау-жауап.
Тақырып 11. Электрондық дайындалган көрсеткіштер аудиті.

Тақырыптың мақсаты. Компьютермер дайындалған көрсеткіштер аудитіне қойылатын талаптар. Компьютер жүйесімен дайындалып өңделген ақпараттарды дайындау.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Компьютермер дайындалған көрсеткіштер аудитіне қойылатын талаптар. Компьютер жүйесімен дайындалып өңделген ақпараттарды дайындау.

Ұсынылған әдебиеттер:

14.Дуйсенбаев К.Ш."Аудит және каржылык есеп беру"

15.АжибаеваЗ.Н. Аудит" Алматы 1995ж.

Іб.Адамс Р."Аудит негіздері" Москва,Юнити1995ж.

17.Ержанов М.С. "Аудит теориясы ментэжірнбесі"А.1994ж.

18.Белобжешаій И.А.Бухгалтерлік есеп жэне ішкі ауллт M.1994.

19.Кармайка Д.Р.Беніс М. Аудиттін стандарты мен нормасы .-М: ЮНИТИ 1995.

20.Камышанов П.И. Аудіптін практикасы. М.:Каржы және статистикасы 1997.

21.Мэтьюс М.Р. Перера М..Х. Бухгалтерлік есептің теориясы ЮНИТИ 1999.

Сабақ жүргізу тәртібі: Есептерді шешу, сұрау-жауап.Құжаттар толтыру.

Тақырып 12. Аудиторлық қорытынды: жасау, тапсыру тәртібі.

Тақырыптың мақсаты. Шаруашылық субьекгісінің басшысына жүргізілген аудиттің қортындысы туралы жазбаша мәлімет беру. Аудиторлық қортынды: қүрылымы мен түрлері сөзсіз, тексерусіз жасалған аудиторлық пікірін үйрету.

ОСӨЖ тапсырмаларын орындауға әдісітмелік нұсқау: Шаруашылық субьекгісінің басшысына жүргізілген аудиттің қортындысы туралы жазбаша мәлімет беру. Аудиторлық қортынды: қүрылымы мен түрлері сөзсіз, тексерусіз жасалған аудиторлық пікір. Аудиторлық ескерту түрлері. Ескертпесі бар пікір. Теріс пікір. Аудиторлық қортындыға қол қою мерзімі. Қаржылық есепті тапсырғаннан кейінгі уақиғаларға шолу жасау. Әдейі арналғані аудиторлық қортынды.

Ұсынылған әдебиеттер:

14.Дуйсенбаев К.Ш."Аудит және каржылык есеп беру"

15.АжибаеваЗ.Н. Аудит" Алматы 1995ж.

Іб.Адамс Р."Аудит негіздері" Москва,Юнити1995ж.

17.Ержанов М.С. "Аудит теориясы ментэжірнбесі"А.1994ж.

18.Белобжешаій И.А.Бухгалтерлік есеп жэне ішкі ауллт M.1994.

19.Кармайка Д.Р.Беніс М. Аудиттін стандарты мен нормасы .-М: ЮНИТИ 1995.

20.Камышанов П.И. Аудіптін практикасы. М.:Каржы және статистикасы 1997.

21.Мэтьюс М.Р. Перера М..Х. Бухгалтерлік есептің теориясы ЮНИТИ 1999.

Сабақ жүргізу тәртібі: Есептерді шешу, сұрау-жауап.Құжаттар толтыру.
Есеп 1

Бірнеше жылдар бойы клиент жылдық есеп беруді бекіту үшін бір аудиторлық фирманың қызметіне сүйенеді. Осы уақыттар бойы тексерулер барысында бір ғана аудиторлық бригада қатысады, мұнда қызметкерлер жыл сайын нақты өздерінің учаскелерінде маманданады. Осы ситуацияның артықшылықтары мен кемшіліктері неде?



Есеп 2

Аудиторлық фирманың бір қызметкері ауционерлік қоғамның жылдық есеп беруіне тексеру жүргізеді. Бұл аудитор акционерлік қоғамның бір акциясының иесі.



Есеп 3

Банктен кредит алу үшін кәсіпорын өзінің аудиторына кепіл алушы ретінде шығуын сұрады.



Есеп4

Аудитор кәсіпорынға жылдық есеп беруді құруға көмектесті. Осы факт тексеру жүргізуге қандай ықпал жасайды?



Есеп 5.

Жылдық есеп тексеру барысында аудитор тапсырыс берушінің бәсекелес кәсіпорынды сақтап алмақшы болғаннан білді. Егер осы факт жария болса, бәсекелес кәсіпорынның акциясының курсы көтеріледі. Аудитор делдал арқылы осы акцияны сатып алудан бас тартпайды, осы арқылы ол өзіне жоғары табыс алады. Сонымен ол өзнің профессионалды міндетін (борышын) бұзады ма?



3-тапсырма

Аудиторлықфирма клиенттік фирманың ішкі шаруашылық қауіпті жоғары деп бағалады. Касса операциясы тексеру кезінде пайда болатын қауіпті бағалау үшін сынақтама құрастырыңыз, тексеру тәсілдердің қауіпті бағалаңыз. Клиент үшін түсінік жазыңыз.

2-кестедегі мәліміттерді пайдаланыңыз.
2-кесте

Аудиторлық қауіп компоненттерінің өзара байланысы





Аудиторлық фирманың тексеру тәсілдердің қауіпті бағалауы:

жоғары

орташа

Төмен

Жіберілетін айқындаусыз қауіптің дәрежесі:

Аудиторлық фирманың ішкі шаруашылық қауіп бағалауы

жоғары

Ең төмен

Төменрек

Орташа

Орташа

Төменрек

Орташа

Жоғарлау

Төмен


Орташа

Жоғарлау


Ең жоғары


с. 1 с. 2 с. 3

скачать файл

Смотрите также: